INTELEKTUALEN GARAI · Valentin, Ramon eta Pilar Zubiaurreren legatua

MUGA GARAI

Garai herriak ondare historiko eta kultural aberatsa gordetzen du, eta horren adibide esanguratsuenetako bat da Zubiaurretarren etxea, XX. mendearen hasieran eraikitako eraikin berezia. Etxe hau Euskal Herrian sortu den intelektualen sendi garrantzitsuenetako baten familia-etxea izan zen, eta gaur egun ere Garairen nortasunaren eta historiaren parte da.

Zubiaurretarren etxea Garain. GARAIKO UDALA

Etxe honen jatorria Valentin Zubiaurrerekin lotuta dago. Zubiaurre 1837an jaio zen San Joan Ebanjelariaren elizaren ondoko abade-etxean, eta bere garaian musikari ospetsua izan zen. Gerora, familiaren etxea izan zen eraikin honetara lekualdatu ziren. Zubiaurre familiak hainbat etxetan bizi izan bazen ere, etxe hau izan zen euren bizitza artistiko eta kulturalaren ardatzetako bat.

PILAR

Zubiaurre anaiak, margolari gisa nabarmendu zirenak, Madrilgo Errege Kapareko zuzendari izan zen anaiaren lanari esker ezagun egin ziren. 1914ra arte, Valentín Zubiaurre (1879–1963) bertan bizi izan zen. Familiaren ekarpena ez zen artearen esparrura soilik mugatu: Ramon Zubiaurre Agirrezabal (1882–1969) euskal pinturaren molde kostunbristari atxikitako margolari nabarmena izan zen, eta Pilar Zubiaurre Agirrezabal (1884–1970), berriz, idazle eta kulturaren sustatzaile garrantzitsua izan zen, emakumeen emantzipazioaren aldeko lana eginez.

Zubiaurretarren etxea, beraz, ez da eraikin soil bat: Garaitik Euskal Herriko kulturara egindako ekarpenaren lekuko zuzena da. Herri txiki baina nortasun handiko honek, historian zehar, sormenarekin, kulturarekin eta pentsamenduarekin lotutako izen handiak eman ditu, eta etxe hau horren adierazle argia da.